Voor het plaatselijk heemblad D’n
Tesnuzzik schreef ik ’n artikel over de beginjaren van jongerencentrum ’t Kot dat
toen in de kelder van het Oude Raadhuis gehuisvest was. Als extra nostalgisch toetje heb ik op het einde van dit
artikel nog de lijst met de LP’s opgenomen die wij toen hadden. Deze lijst
wordt niet in het heemblad vermeld. Veel van deze muziek kun je via YouTube of Spotify nog
beluisteren. Doe dit, het is de moeite meer dan waard.
Eind jaren zestig, begin
jaren zeventig werden in veel steden en dorpen in ons land jongerencentra
opgericht. Het waren ruimtes waarin de bezoekers hun eigen muziek draaiden en
zelf de agenda bepaalden wat daar gebeurde. De jongeren wilden niet gebonden
zijn aan een bepaalde religie of maatschappelijke achtergrond. In ons dorp was
toentertijd De Halm op Donk, een centrum voor jongeren vanaf 14 jaar en waar
voornamelijk werkende katholieke jongeren kwamen. In Beek had je De Boerderij
die zich speciaal richtte op de jeugd van de lagere school, zoals dat destijds
nog heette.
Begin 1972 vond Benk
Janssen, een regelmatige bezoeker van jongerencentrum MIC in Gemert, dat zo’n
centrum ook in Beek tot stand moest komen en hij leerde medestandsters Jo van
den Boogaard en Henriette van der Aa kenden. Zij legden contact met de
opbouwwerker van de Stichting voor Samenlevingsopbouw (SSO), die wel wat zag in
de plannen van deze drie. SSO had nog ruimte in het Oude Raadhuis die zij van
de gemeente huurde.
Geen verkeerde naam
Besloten werd tijdens de
carnavalsoptocht pamfletten uit te delen met een oproep aan de jongeren mee te
doen. Er kwam voldoende belangstelling en zo ging men aan de slag op de
benedenverdieping van het voormalige gemeentehuis. Begonnen werd met slopen,
timmeren en bouwen aan een eigen ruimte. Toen ze op een dag weer bezig waren,
kwam de tante van Benk langs en zij vroeg of zij ’n kijkje mocht nemen, want in
het verleden werkte zij op de secretarie toen de bovenverdieping nog
gemeentehuis was. Terloops merkte zij op dat de jongeren nu in het kot zaten,
waar in vroeger tijden nog misdadigers werden opgesloten. De naam van het
jongerencentrum was geboren: ‘t Kot.
Er kwam een keukentje met
barretje en koelkast, bevriende kunstenaars Johan Claassen en Arie Berkulin
zorgden voor muurschilderingen binnen, er kwam een leestafel met
informatiemateriaal en alles werd in gereedheid gebracht voor de opening in
september van dat jaar. Vanaf de start waren de openingsavonden op woensdag en
vrijdag. Kwamen in het begin nog maar tien bezoekers, algauw liep dit op tot
zo’n honderd per week. Doelstelling van ‘t Kot was Beek en Donkse jongeren
bewust te maken. Het jongerencentrum was er natuurlijk niet alleen voor de
Beekse jongeren, maar ook Donkenaren en jongeren uit de omgeving waren vaste
bezoekers.
 |
Likje verf op de deur (foto Jan v.d. Linden)
|
Als je in het dorp zei dat
je daar naartoe ging, kreeg je vaak te horen dat je dus ook tot dat stelletje
“links langharig werkschuw tuig” hoorde. Want dat waren we, in de ogen van veel
dorpsgenoten. We wisten wel beter. Het deerde ons niet en vatten het op als ’n
geuzennaam, we waren er trots op. Vaak was het onwetendheid, soms afgunst en in
andere gevallen was het regelrechte afkeer. Wat was waar, wat klopte er en wat
niet?
Links
Dat wij allemaal politiek
links georiënteerd zouden zijn, klopte natuurlijk niet. De allereerste avond in
september 1972 was gewijd aan de gemeentepolitiek en wie was uitgenodigd? Theo
van de Vrande, niet bepaald een vriendje van links om het maar zacht uit te
drukken. Er waren twaalf aanwezigen die avond. Nog een bewijs? ’n Regelmatige
bezoekster werd later Tweede Kamerlid en gebruikte deze als springplank voor
een carrière als burgemeester in Helmond.
Maar natuurlijk liepen er linkse jongeren rond; we kwamen er niet om alleen om
koffie of ’n pilsje te drinken en naar muziek te luisteren; dat gebeurde
uiteraard ook wel, maar we waren ook maatschappelijk betrokken, we liepen mee
in demonstraties, we waren tegen de Vietnamoorlog en de nasleep daarvan, we
discussieerden hoe de maatschappij in elkaar zat en hoe deze eruit zou moeten
zien.
Eind 1973 hing plotsklaps
een ongetekend pamflet op het publicatiebord van ‘t Kot met de oproep te komen
tot een jongerenpartij, die zou meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen van
1974. Later bleek deze te zijn opgesteld door Ton v.d. Rijdt, raadslid voor de
Werknemers. De bedoeling van Ton was, dat na de verkiezingen-áls deze
jongerenpartij ’n raadszetel zou hebben behaald- zij zouden
samengaan/samenwerken met de Werknemerspartij. Ruim daarvoor hadden enkele
bezoekers al gesprekken gevoerd met wethouder Lambert Heinsbergen van deze
partij om te komen tot een gezamenlijke lijst van oudgedienden en jongeren,
maar dit was toen op een laag pitje gezet. Dit pamflet was in feite de aanzet
tot de oprichting van de politieke partij Beek en Donk Links-Af op 28 februari
’74. Dit gebeurde in ’t Kot en Links-Af bleef hier nog geruime tijd haar
vergaderingen houden.
Er waren de nodige vooroordelen
in het dorp, die moeilijk te doorbreken waren. Toch lukte het, soms op ’n leuke
manier. Zo zat Benk in de redactie van de Spartaan, ledenblad van Sparta ’25. Telkens
werd bij iemand thuis vergaderd en toen Benk aan de beurt was, stelde hij voor
dat in een van de ruimtes in het Oude Raadhuis te doen. Van de meeste redactieleden
kon niet gezegd worden dat zij links waren en wanneer Benk na afloop van de
vergadering voorstelde om beneden ’n pilsje te gaan drinken, moesten sommigen
toch eventjes wat wegslikken. Maar zij gingen mee … en hadden een erg
plezierige avond!
 |
| Aankondigingenbord (foto Benk Janssen) |
Langharig
Het was in die tijd normaal
dat bij jongens en mannen veel gezichtsbeharing te zien was. Snorren, baarden
en haren tot op de schouder zag je overal, niet alleen bij ’t Kot. Het was een
uiting van veel jongeren op die manier zich tegen ouderen en hun ouders af te
zetten. Er werd bij ons wel andere muziek gedraaid dan die op radio of tv te
horen was; veel Ierse Folkmuziek en alternatieve rock, er kwamen beslist geen
Nederlandstalige smartlappen op de draaitafel. Het was de tijd dat wij vaak
livemuziek hadden en optredens werden verzorgd door bekenden als Bart- en Tim
van Asten, Frankie en Jopie Jonkers uit Helmond en Hans Roosen uit Eindhoven.
Werkschuw tuig
Ook deze zwaar aangezette term
klopte niet. In de eerste plaats zaten de meesten van de vaste bezoekers gewoon
op de middelbare school in de buurt of studeerden verder weg. Anderen werkten
op fabriek of kantoor. Er was genoeg werk aan de winkel waar wij met veel
plezier aan meededen, zoals ondersteuning als vrijwilliger bij de jeugd in De
Boerderij in de Dr. Timmerslaan; of het kindervakantiewerk Hiep Hoi dat in de
beginjaren bijna volledig op Kotters draaide. Wij collecteerden voor
Nierstichting en Reclassering.
We organiseerden ter
gelegenheid van ons eenjarig bestaan in 1973 op het Heuvelplein een
kindermiddag voor de Beek en Donkse jeugd en voor de verenigingen stonden
gratis kraampjes klaar waar zij zich konden presenteren aan de Beek en Donkse
gemeenschap. Speciaal voor alleenstaanden hielden wij op kerstavonden een
Kerst-Inn, de ruimte in kerstsfeer met dennentakken en –boom. Hoewel er
destijds flink werd gerookt -gerookt ja, geblowd nee- was het ’n klein wonder
dat de boel niet is afgebrand. Op de avonden zelf werden geen kerstliedjes
gezongen, wel werd een zelf gemaakt eigentijds kerstverhaal opgevoerd en werd
live muziek gespeeld. Op initiatief van enkele Kotbezoekers werd een fotoclub
opgericht, ondersteund door SSO; de donkere kamer was in het Oude Raadhuis. Je
spreekt over tuig bij asociale mensen die amok maken en met de politie in
aanraking komen. Dat was zeker niet het geval bij ons, we hebben nooit politie
op ons dak gehad. Dus werkschuw tuig? Welnee.
Pilaar
Toch ging niet alles van een
leien dakje. Midden in de ruimte stond een ferm stuk muur en was een
behoorlijke sta in de weg. In de loop van het jaar was een nieuwe groep
jongeren binnengekomen die als vriendengroep steeds aan de achterzijde van de
ruimte ging zitten en weinig contact met de rest had. Er dreigden zodoende twee
groepen bezoekers te ontstaan. Hieraan werd door de kerngroep, een bestuur
kenden wij niet, diverse vergaderingen besteed hoe dit probleem op te lossen.
Dat gedelibereer zonder oplossing beviel één lid van deze kerngroep niet, hij
was het zat dit nog langer aan te horen en toen Benk op woensdagmiddag de
drankvoorraad wilde aanvullen voor de avond, trof hij een openstaande deur en
zag Jan v.d. Linden bezig met … een slopershamer.
Hij had die vervelende muur
er al uit getimmerd, zich niet bewust dat het een dragende muur was. Het had
vervelende gevolgen kunnen hebben. Vlug werd een ijzeren balk gekocht en
aangebracht, zodat het geheel weer voldoende ondersteund was.
Museum
Het was prettig toeven in
het oude raadhuis, totdat we in de loop van het jaar 1974 te horen kregen dat
een en ander zou veranderen. In september werd in de gemeenteraad het voorstel
behandeld de huurovereenkomst met SSO van het oude gemeentehuis op te zeggen.
Er mocht niet gediscussieerd worden over het gebruik van het gemeentehuis door
’t Kot en op de vraag van raadslid Bart v.d. Eijnde van Links-Af of het
gemeentebestuur bereid was ons voorlopig te laten zitten, antwoordde
burgemeester Seelen dat B&W hierover niet konden beslissen, maar dat de
raad dit in oktober zou doen. In de raadsvergadering van oktober stelde
Links-Af voorstander te zijn dat ’t Kot, samen met het poppentheater van Benk
Janssen en de heemkundekring bij het overleg over de toekomstige bestemming van
het oude raadhuis betrokken zou worden, in een ultieme poging te redden wat nog
te redden viel. De andere politieke partijen waren echter van mening dat ’t Kot
thuishoorde in het Ontmoetingscentrum. Men wilde ons beslist niet terug in het
Oude Raadhuis en het resultaat was dat wij een maand de tijd kregen te
vertrekken. Want het plan van B&W was het Oude Raadhuis om te bouwen tot
een gemeentemuseum en oudheidkamer en daar was geen plaats voor ons.
Door SSO werd op 1 november
van dat jaar aan de Otterweg het Ontmoetingscentrum in gebruik genomen. Dus was
de huur van de verschillende ruimtes in het dorp die zij tot dan in gebruik had
opgezegd. De bedoeling was dat naast de jeugd van De Boerderij ook de jongeren
van de Halm en wij in één gezamenlijke ruimte in dit nieuwe gemeenschapshuis
zouden worden ondergebracht. Drie totaal verschillende culturen onderbrengen in
één ruimte was vragen om moeilijkheden. Daar kwam het nodige protest tegen,
niet alleen van ons, Kotters, ook de bezoekers van de Halm waren het hiermee
niet eens. Het leidde bij ons tot felle gesprekken wat hiertegen gedaan kon
worden en snel waren wij het erover eens dat wij niet naar het nieuwe gebouw
zouden verhuizen. We organiseerden een demonstratieve tocht door het dorp om
iedereen duidelijk te maken dat wij een eigen ruimte wilden hebben. Ook
berichtten wij in een brief aan B&W dat wij per 16 november onafhankelijk
van de Stichting voor Samenlevingsopbouw verder gingen. Twee keer brachten wij
met een stencil de bevolking op de hoogte van wat ’t Kot is, wat wij deden en
wat de stand van zaken op dat moment was. We plaatsten een advertentie in de
krant met de vraag of wie ruimte voor ons had. Helaas kwam geen positief
antwoord.
Krantje kopen
Op 1 december, de dag dat
wij het pand hadden moeten verlaten, zijn we overgegaan tot bezetting van ons
deel van het Oude Raadhuis. Klokslag twaalf uur de nacht ervoor, kondigden wij
deze bezetting aan bij het huis van burgemeester Seelen. We zorgden er dag en
nacht voor dat Kotters aanwezig waren, zodat de zaak niet ontruimd kon worden
en intussen spraken we met burgemeester, wethouders en raadsleden en droegen
alternatieven aan zoals het BB-gebouw, nu in gebruik door de heemkundekring,
een boerderij aan de Mauritsstraat 31, nu gesloopt voor woningen, de oude
huishoudschool op Donk en de oude school op het Heuvelplein naast het Oude
Raadhuis. Telkens had men bezwaren en het was duidelijk dat de “heren” ons niet
tegemoet wilden komen, met uitzondering van Links-Af. Opvallend tijdens heel
die bezetting was dat burgemeester Seelen elke dag binnenstapte bij de
Centrawinkel van Jan van Gerwen op het plein om ‘n krantje te kopen, hoewel
deze ook in het gemeentehuis als abonnement aanwezig was. Schielijk keek hij
dan richting raadhuis om te zien of ie nog iets kon ontwaren!
Het duurde niet lang voordat
het gemeentebestuur inzag dat wij zelfstandig verder zouden gaan en daarom gaf
B&W ons al begin januari ’75 toestemming tot het plaatsen van een tweedehands
houten gebouw bij Mari Vereijken aan de Pater Becanusstraat. Dit gebouw hadden
we goedkoop aan kunnen schaffen. Het geld hiervoor kwam er dankzij de
opbrengsten van een Folkfestival dat wij organiseerden in De Boerderij aan de
Dr. Timmerslaan
die er toen nog stond. Bij Mari achter het huis konden we verdergaan met onze
activiteiten. De opening van dit gebouw was op 7 maart 1975. En in 1977 waren
wij door de hotemetoten van ons dorp volledig geaccepteerd en de raad trok
zowaar het forse bedrag van ƒ56.000,- uit voor een gebouw gelegen tussen Lage
Heesplein en de Schoolstraat op Donk.
Met
genoegen denk ik aan deze periode terug die ik van heel dichtbij actief heb
meegemaakt. Ik had het voor geen geld willen missen. In ’t Kot ontstonden
vriendschappen voor het leven die tot op de dag van vandaag voortduren.
Alle LP’s van ’t
Kot
1 Blind Faith -
2 Gong Angel's Eggs
3 Crosby Stills Nash and Young Déjà Vu
4 Fairport Convention Liege and Lief
5 East of Eden Jig a Jig
6 Canned Heat Live at
topanga corral
7 Captain Beefheart Unconditionally
Guaranteed
8 The Allman Brothers Band Brothers and Sisters
9 Keith Emerson With the
Nice
10 Jethro Tull Stand Up
11 Alquin Marks
12 Steeleye Span Now We are Six
13 Nektar Sounds
like this
14 The Bonzo Dog Dooda Band The History of the Bonzos
15 Robert Long Vroeger of
Later
16 Pink Floyd More
17 Frank Zappa Hot Rats
18 The Animals House of the
Rising Sun
19 Neil Young Harvest
20 Los Calchakis La Flute
Indiene
21 Rick Wakeman Journey to
the Center of the Earth
22 Fungus -
23 Folk Festival of the Blues
-
24 E.L.P. Pictures
at an Exhibition
25 14 Telstar Toppers -
26 Benny Golson & Art Farmer Tonk
27 Harvest Sweeties -
28 Fleetwood Mac Bare Trees
29 Aloha The
Blue Wahini Serenaders
30 Van Morrison Star
Collection
31 The Soft Machine
-
32 Sacramento -
33 The Dubliners In Session
34 Schubert Streichquintet C-dur opn. 163
35 Monumenta Italicae Musicae
-
36 The Shadows -
37 Emerson, Lake and Palmer Tarkus
38 Hungary -
39 Ferre Grignard Ring, Ring
I've got to sing
