Geschiedenis

zondag 18 februari 2018

Oud Wijf

Eind 1839 moest Erp op zoek naar een nieuwe burgemeester. Johannes Hoogaars wilde en kreeg eervol ontslag vanwege zijn hoge leeftijd en “ongesteldheden”. Hij deelde dit mee aan districtscommissaris Wesselman. Bij het lezen van de ontslagaanvrage stoorde het Wesselman dat deze tegelijkertijd Willem van den Bergh voordroeg als meest geschikte kandidaat voor de post.

Ook de pastoor van Erp, Petrus van der Sanden, kwam bij Wesselman langs om Willem, een bij Wesselman onbekende man, aan te bevelen. De pastoor zei dat het moeilijk zou zijn een evenknie in Noord Brabant te vinden, zo goed zou deze Willem zijn als het ging om knapheid, geschiktheid, ijver, algemene achting en bemindheid in het dorp. De pastoor had hem om die reden al tot kerkmeester benoemd. Wesselman antwoordde dat beide assessors (wethouders) in aanmerking kwamen en in zijn brief aan de Gouverneur waarin hij de kandidaten besprak, schreef hij, dat hij niet graag zag dat geestelijken van welke gezindheid dan ook zich bemoeien met burgerlijke zaken. Wesselman was dus duidelijk een voorstander van de scheiding van kerk en staat, hoogst ongebruikelijk in Brabant.

De pastoor vroeg nog wel of Wesselman Willem wilde ontvangen, dan stuurde hij Van den Bergh langs. Wesselman gaf toe en twee dagen later kwam Willem zich voorstellen, samen met zwager en assessor Willem van Lieshout. De districtscommissaris herinnerde in dit gesprek Van de Berg eraan dat hij in 1829 was benoemd tot raadslid en dat hij die post aanvaard had, maar nooit ter raadsvergadering had willen verschijnen, waarover meerdere keren geklaagd was door de overige raadsleden. Willem antwoordde dat hij weliswaar was aangesteld maar nooit in functie was getreden, omdat zijn schoonmoeder het hem had verboden!

Volgens Wesselman had hij dan moeten weigeren, zodat een ander in zijn plaats had kunnen treden. Willem had dit willen doen maar de toenmalige burgemeester Van de Werk had hem dat afgeraden, zeggende dat zijn schoonmoeder wel van gedachten zou veranderen, wat echter niet geschiedde. Waarop Wesselman hem de vraag stelde of aan iemand, die zich op zijn leeftijd door een oud wijf liet regeren, het bestuur van een grote gemeente van 2000 zielen kon worden toevertrouwd. Met de term “oud wijf” doelde hij op Willems schoonmoeder Geertruij Kerkhof-Schepers. Tja, Wesselman kon weinig subtiel uit de hoek komen.
Gedeelte uit de brief van Wesselman aan de Gouverneur van 29 september 1839, met op regel acht van boven de gebezigde term "oud wijf"
 
Hij raadde Willem aan naar de Gouverneur te gaan, waarop Willem hem vroeg de Gouverneur een aanbevelingsbrief te schrijven. Wesselman weigerde. Toch erkende Wesselman een goede indruk van Van den Bergh te hebben gekregen, hij was vrij goed, zeer zacht en niet ongeschikt. Maar eerder al had hij beide assessors van Erp voorgedragen ter vervanging van Hoogaars en in het bijzonder Willem van den Biggelaar was een topkandidaat, vond Wesselman. Van den Biggelaar, grootgrondbezitter, had een gezond verstand en was op de hoogte van het beheer van de gemeente.

Een andere sollicitant voor het burgemeesterschap was Conradus Woldringh. Deze kandidaat viel bij de Gouverneur af, omdat hij veronderstelde dat deze zijn notariaat -hij was sinds kort notaris in Erp- wilde gebruiken ter bevordering van zijn praktijk.

Een probleem voor sollicitant Van den Bergh was dat zijn zwager Van Lieshout assessor was. De vrouw van Willem van Lieshout was de halfzuster van Willem van den Bergh, dus beide Willemen waren zwagers en dat mocht volgens de wet niet. Doch Van Lieshout was bereid van zijn functie als assessor af te zien mocht de koning Van de Berg benoemen, wat dan ook gebeurde. Willem van den Bergh werd de nieuwe burgemeester van Erp.

Bron:
BHIC, Toegangsnummer 17, Inventarisnummer 942

Genealogie
Adriaan Kerkhoff trouwt met Antonia Adrianus v.d. Reijdt op 30 april 1780. Dochter Catharina, geboren op 17 november 1784 en gestorven op 16 april 1860, trouwt met Willem van Lieshout (assessor).

Nadat Antonia op 23 oktober 1791 is gestorven trouwt Adriaan Kerkhoff met Geertruij Jan Schepers op 21 april 1793. Dochter Antonetta, geboren op 8 juli 1793, trouwt met Willem van den Bergh (burgemeester).