Spijkerdorp Beek en Donk

Beek en Donk verandert in de 19^de eeuw langzaam van een boerendorp naar een spijkerdorp. In het jaar 1803 wonen hier 224 boerengezinnen met 1063 personen op een totale bevolking van rond 1130 mensen. In 1900 is dit aantal opgelopen tot 1779 inwoners. Er is dan de nodige bedrijvigheid zoals onder meer een zuivelfabriek, schoenmakers en klompenmakerijen, drie bierbrouwerijen en drie smederijen, timmerwinkels, de nodige bakkers en garenblekerij en ververij van Jaspers. En natuurlijk de fabriek van “P.v.Thiel & Zonen” waar 177 mensen werken. Op dat moment zijn er nog 138 boeren die eigenaar zijn of pachten.

Als Piet van Thiel in het jaar 1842 begint met handgemaakte spijkers, gebeurt dat in een kleine ruimte achter café De Zwaan op Heereind. Ook heeft hij bij de smidse bij landbouwer Gerardus Rooijakkers langs de Goorloop enkele arbeiders werken. En bij zijn broer Johannes zijn ook spijkermakers werkzaam. Deze woont in de Kapelstraat ongeveer langs de latere jongensschool. Negen jaar later bouwt Piet aan het kanaal een villa met spijkerfabriek waar alle spijkermakers in een gebouw komen te werken. In totaal gaat het om 14 arbeiders die voor Piet spijkers maken.[1] Er is geen onderverdeling van mannen en jongens beneden 16 jaar oud, terwijl dit in het jaar 1855 wel wordt gedaan. Er zijn dan zeven mannen die spijkers maken die door 14 jongens beneden 16 jaar worden ondersteund. In de loop van die eeuw zal het bedrijf verder uitgroeien tot 177 personen in het jaar 1900. Het wordt ook uitgebreid met andere afdelingen. Zo staan in de draadtrekkerij 70 mannen en 12 jongens te werken. De draadnagelmakerij bestaat uit 8 mannen, terwijl in de draadnagelpakkerij 4 mannen, 5 vrouwen en 5 meisjes werken. Klinkbouten worden door 27 mannen en 14 jongens gemaakt. De spijkersmederij telt dan nog maar 4 mannen. In Beek is in de Javafabriek, gestart in het jaar 1894, een draadnagelmakerij met 24 mannen en 4 meisjes. Deze werken speciaal voor de export naar Indonesië.

Briefhoofd van de firma P. van Thiel & Zonen, nog in gebruik in het jaar 1908. Merk op dat de kunstenaar zich de nodige artistieke vrijheid veroorloofde bij het ontwerp. De fabrieksgebouwen stonden niet zo dicht bij de brug. Er was geen groot gebouw aanwezig rechts in het midden van de latere Mgr. Verhagenstraat. Ook liep de stoomtram op de achtergrond niet op die plek. De linnenweverij bestond vanaf 1899 niet meer.

Er is veel geschreven over de fabriek en familie Van Thiel, maar over de mensen die eerst met hun handen en eenvoudige gereedschappen de spijkers maakten en later met behulp van machines is weinig bekend. Wie waren die eerste spijkermakers? Dankzij digitalisering van dossiers en onderzoek in archieven komen interessante gegevens beschikbaar. Deze kunnen ons op het spoor van die spijkermakers met hun kleine geschiedenissen zetten.

Maar eerst iets anders. Velen weten niet dat naast Piet van Thiel er in ons dorp nog een spijkerfabrikant is geweest. Peter (Petrus) van der Putten startte in 1859 bij de Beekse brug een klein spijkerfabriekje dat hij voortzette tot 1868. In dat laatste jaar staat hij ingeschreven als koopman. Er is over dit fabriekje weinig bekend. Hoeveel arbeiders er werkten en of alles handmatig werd gemaakt of met machines is niet bekend, er zijn geen gegevens voorhanden.

In die eerste periode werden bij Piet van Thiel de spijkers dus met de hand gemaakt. Inwoners van ons dorp werden aangenomen en gingen aan de slag. Om hen het spijkermaken bij te brengen had Piet op aanraden van jonkheer Van Riemsdijk, die op het kasteel in Gemert woonde en waarvoor Piet regelmatig werk verrichtte, mensen uit Maastricht hier naartoe gehaald. Daar was de spijkerfabriek Thomas Regout gevestigd. En ook in Zaltbommel haalde Piet vakmensen. Daar stond de spijkerfabriek van een zekere Enthoven. Over deze vaklui zo meteen wat meer informatie.

Notitie van burgemeester Van Will aan de Commissaris van de Koning over de werkomstandigheden in 1861.

De verdiensten bij Van Thiel waren in die tijd volgens burgemeester Van Will goed. De arbeiders werden per kilo betaald en de besten haalden een weekloon ƒ6, -, terwijl in de katoenblekerij van Engelbert Dahmen zo’n ƒ4,50 werd verdiend. De spijkermakers draaiden lange werkdagen van twaalf uur en de jongens die er werkten hadden 60 cent per dag. De burgemeester beklaagde zich erover dat deze jongens niet in staat waren naar school te gaan, tenzij zij het werk tijdens wintermaanden in de avonden lieten liggen.

Namen van spijkermakers

In de gemeentelijke archieven duiken de namen van spijkermakers op. In totaal kunnen we 83 namen traceren waarvan 43 personen in Beek en Donk zijn geboren. Lastig is evenwel om deze namen te koppelen aan de vroegste periode van de spijkermakerij, namelijk die van 1842 tot het jaar 1851 wanneer alle arbeiders in de fabriek aan de Zuid-Willemsvaart komen te werken. Maar in de eerste bevolkingsregisters uit de periode 1861-1868, duiken de volgende namen op die hier wonen: Gerardus van Osch, de gebroeders Lammers, Dorus van Leuken, Antonie en Leonardus van Leuken (geen familie van Dorus), de drie broers Van den Berg, Antonius Panhuijzen, Franciscus van de Kerkhof (later Frans den Dijkwachter genoemd), Leonardus Kanters, Severinus van der Putten die eerst hoefsmid was, Francis van Bragt en Wilhelmus van Veghel. Toen deze laatste in 1844 geboren werd, was Piet van Thiel getuige bij de aangifte; burgemeester Cornelis van Kemenade schreef dat de 27-jarige Peter van Thiel timmerman van beroep was.

Buitendorpse spijkermakers

Momenteel vinden enkele politieke partijen en in hun kielzog veel mensen dat een einde moet worden gemaakt aan de instroom van buitenlandse werknemers. Deze zouden het werk van de eigen inwoners overnemen en “onze” woningen inpikken. Blijkbaar leren de mensen niet van het verleden, want zie, halverwege de 19^de eeuw gebeurde iets soortgelijks hier in ons dorp. Vreemde figuren met een eigen taaltje kwamen hiernaartoe om te werken. Het waren mensen die wij hier hard nodig hadden om het vak van spijkermaken goed onder de knie te krijgen. Zonder hen was de familie Van Thiel niet rijk en ons dorp niet groot geworden. Degenen die bleven pasten zich aan en werden opgenomen in de gemeenschap. Zo ging dat toen en zo gebeurt dat nu ook nog. Anderen vertrokken weer naar elders. Uit Limburg kwamen Kortenraij en Lahaije voor kortere of langere tijd naar ons dorp. Oosthoek, Bouman, van der Heijden en Brisko zijn namen die van Zaltbommel kwamen. Meer bijzonderheden over enkele van deze vakmensen kunt u hierna lezen. Wat opvalt aan deze vroege spijkermakers is dat zij bereid waren vaak van de ene naar de andere fabriek te verkassen.

Eendagsvlieg

Antonius Hubertus Kortenraij is in 1836 in Maastricht geboren en vertrekt in mei 1869 naar Helmond om al op 20 september van datzelfde jaar naar Beek en Donk te verhuizen. Na een maand verhuist hij weer terug naar Maastricht. Het jaar daarop vestigt hij zich in augustus met zijn gezin in Helmond om in april 1872 naar Weesel in Duitsland te gaan. Ook hier blijft het gezin niet lang, want op 12 december strijkt hij weer in Helmond neer. In die ene maand in ons dorp zal hij geen grote bijdrage aan kwaliteitsverbetering van de spijkers of het maken ervan hebben geleverd.

Lahaije

Gerardus Lahaije (La Haije, Lahaye) is op 12 juli 1821 in Maastricht geboren waar hij in mei 1847 met Maria Elisabeth Spee trouwt. Uit dit huwelijk wordt dochter Elisabeth op 10 maart 1848 geboren. 1849 is een dramatisch jaar. Eerst sterft op 12 juli zijn vrouw en zes dagen later zijn dochtertje. Wanneer Gerardus door Piet van Thiel wordt overgehaald hier naartoe te komen is niet duidelijk, maar in het jaar 1854 is hij hier al spijkermaker en in 1858 trouwt hij hier met Catharina Schoonens. Een jaar later wordt uit dit huwelijk zoon Johannes geboren die later ook spijkermaker is. Deze familie bleef in ons dorp wonen.

Brisko

Hendrik Brisko is geboren in Beyne-Heusay nabij Luik in België. De geboortedatum is niet duidelijk, óf 2 december 1817 óf 25 december 1818. Op 7 december 1850 trouwt hij in Zaltbommel met Jeanette (Anette, Lenette) Blommers. Daar staat hij eerst als ketelmaker en later als spijkermaker ingeschreven. Hij vertrekt met zijn gezin in 1853 naar Beek en Donk. Op 1 mei 1856 komt hij weer vanuit ons dorp in Zaltbommel wonen, waar hij een jaar later vertrekt om naar Kampen te verhuizen waar twee spijkerfabrieken gevestigd zijn. Dan is het onduidelijk wanneer het gezin weer terug in Beek en Donk komt, maar in de jaren 1861, 1863 en 1866 worden hier kinderen geboren, om vervolgens op 21 mei 1867 met het gezin naar Helmond te verhuizen.

Nomade

Nog zo’n rondtrekkende spijkermaker is Cornelis van Groeneveld. Geboren in Zaltbommel, gaat dan naar Maastricht waar hij trouwt met de weduwe Pauline Judith Moring. Zij vertrekken in 1859 naar Zaltbommel; op 18 mei 1860 gaan zij naar Gouda om na enkele weken op 4 juni weer terug te keren in Zaltbommel. Dan pakken zij hun koffers op 27 september om van daar te vertrekken naar Assen waar zij een jaar blijven. Op 31 oktober 1861 gaan zij naar Beek en Donk om in 1863 naar Helmond te verhuizen. Twee jaar later gaan zij ook hier weer, om naar zijn geboorteplaats Zaltbommel te vertrekken. Hij overlijdt in zijn geboorteplaats Zaltbommel op 5 oktober 1866 en is dan pas 39 jaar oud. In zijn werkzame leven is hij acht keer verhuisd

Oosthoek

Egen Oosthoek is in Zaltbommel geboren op 23 maart 1829. Hij vestigt zich op 5 maart 1851 als nagelsmid in de Heijdenstraat in Maastricht. Blijkbaar gaat hij weer terug naar Zaltbommel, want op 19 april 1854 vertrekt hij van daaruit naar Beek en Donk. Hier vindt op maandag 23 oktober van dat jaar een incident plaats wat jaren geleden door Frans Leenders al in D’n Tesnuzzik is beschreven.[2]

Egen en Gerard Lahaije krijgen in het café van de moeder van Piet van Thiel ruzie met hun baas Piet en zijn broer Hendrik. Zij worden het café uitgezet en volgens de spijkermakers krijgen zij klappen. Frans weet niet hoe dit verder is afgelopen. Het grote voordeel van de enorme digitalisering van veel archiefstukken is, dat we nu aan dit verhaal weer twee hoofdstukken kunnen toevoegen.

Het blijkt dat Egen en Gerard zo kwaad waren op hun werkgever, dat zij drie dagen na dit incident al uit ons dorp waren vertrokken naar Maastricht. Hier hadden zij zich ingeschreven op het adres Maagdendries 1268, vlakbij spijkerfabriek Regout. Zij zijn ons dorp ontvlucht of zij hebben gedacht “Piet, bekijk het maar, wij nokken af”. Maar het duurt niet lang want op 11 november, dus na iets meer dan twee weken, kwamen zij op hangende pootjes weer naar de Donk terug. Om weer te gaan werken bij Piet! Hadden zij spijt van hun daad, was het toch beter in ons dorp dan daar? Wie zal het zeggen.

Het voorval in het café tussen de Van Thiels en Egen en Gerard is aanhangig gemaakt bij de rechtbank in Eindhoven en op 30 november diende de zaak; de Van Thiels worden aangeklaagd, Piet en zijn broer worden ervan beschuldigd Egen en Gerard moedwillig te hebben geslagen. Drie getuigen zijn door de rechter gehoord, hoogstwaarschijnlijk dezelfde personen die bij burgemeester Van Will verklaringen hebben afgelegd, namelijk veldwachter Cornelis Vogels en de bouwlieden Johannes Verstappen en Hendrik v.d. Aa. Ondanks deze getuigenissen verklaart de rechtbank beide heren Van Thiel onschuldig, omdat het feit dat zij zouden hebben geslagen, niet kon worden bewezen. Zij kwamen er genadig vanaf.

Stabel

In 1860 vond de Belgisch-Franse ingenieur Jean-Joseph Étienne Lenoir in Parijs een machine uit voor het produceren van draadnagels. Deze uitvinding was een belangrijke stap voorwaarts in de productie van nagels, omdat het proces voorheen arbeidsintensief was en veel tijd in beslag nam. Met de machine van Lenoir konden nagels efficiënter en sneller worden geproduceerd, waardoor ze goedkoper en gemakkelijker beschikbaar werden. Het duurt nog 10 jaar voordat hier de eerste vijf draadnagelmachines opstarten, in beweging gebracht met het drijfwerk van een aangekochte stoommachine. Deze machines zijn besteld bij de firma E. Becker in Düsseldorf. Om de spijkermakers te leren omgaan met deze “mekanieken” komen vader Bertrand en zoon Mathias Stabel, beiden geboren in Gemünd Duitsland, mee vanuit Maastricht waar zij toen verbleven. Ook zijn vrouw Anna Maria Krich en dochter Elisabeth kwamen over en woonden in ons dorp. Als hij in 1873 ruzie krijgt, vertrekt hij naar Helmond en vanaf dan neemt Gerardus van der Heijden de leiding over.

Van der Heijden

Van de laatste persoon was het lastig gegevens te achterhalen. Vaak is het bij genealogisch onderzoek dat je beducht moet zijn dat namen op een andere wijze zijn geschreven. Zo ook bij deze persoon. In Beek en Donk was de schrijfwijze Gerardus Hendricus Jacobus van der Heijden. Maar hij was op 8 juli 1836 in Deventer geboren onder de naam Gerhardus Hendrikus Jacobus van der Heiden, zoon van een tamboer maître Gradus en Harmina Maria Bekkers. Hij trouwt in Zaltbommel met Geertrui Brouwer (hier bekend onder de naam Geertruda Brouwers) en komt op 20 oktober 1859 naar Beek en Donk. Elf dagen nadat het stel hier kwam is een van de twee dochtertjes overleden. Zij was pas zes maanden oud. Hier krijgt het paar nog zeven kinderen.

Zakboekje

Een andere bron voor namen van arbeiders is een zakboekje van spijkerfabrikant Piet van Thiel. Het is een belangwekkend document dat aanwezig is bij de huidige familie Van Thiel. Het gaat over het jaar 1856 en 1857. Hierin noteerde hij alle zaken die betrekking hebben op de fabriek, zoals zijn gemaakte reizen en de onkosten ervan. Ook maten en gewichten van ijzerstaven en spijkerijzers kwamen erin voor. Soms moeilijk te ontcijferen omdat hij met potlood schreef. Interessante materie die een mooi inkijkje geeft in de dagelijkse praktijk in die tijd. Grappig is dat volgens hem het productieproces verbeterd kan worden door gebruik te maken van oud bier, pis of zeep. Dit moet in de vorm, dan aarde om het taai te maken en daarna goed droog laten worden. Je moet er maar opkomen!

 Notitie uit het zakboekje van Piet van Thiel. Plaatsing met toestemming van fotograaf Arthur van Thiel.

Een nazaat van Piet, Arthur van Thiel[3] heeft dit zakboekje gefotografeerd en ik heb toestemming hieruit informatie te putten die relevant is voor dit verhaal. Op een van deze foto’s staan vijf namen, Jan Vlemix, And. Lamens, M v. Veghel, J. Neervens en Roest. Uit de aktes van de burgerlijke stand kan worden afgeleid dat het hier gaat om jonge jongens van 13 tot 17 jaar. Het zijn Jan Vlemmings, Andreas Lammers, Martinus van Vegchel, Johannes van Neerven en de dan twaalfjarige Jan Roest. Ongetwijfeld zijn het hulpjes van de spijkermakers, speels, want Piet schrijft dat zij bestraft worden of met centen hebben gespeeld.

Hieronder vindt u alle namen van Beek en Donkse spijkermakers met wat achtergrondinformatie.

	Voornaam		Achternaam	Geb.datum	Geb.plaats
1	Gerardus	van	Osch	28-11-1836	Beek en Donk
2	Andries		Lammers	28-05-1841	Beek en Donk
3	Johannes		Lammers	10-11-1839	Beek en Donk
4	Johannes		Lammers	12-08-1845	Beek en Donk
5	Johannes Josephus	van	Leuken	12-07-1831	Gestel (Ehv)
6	Theodorus Hendricus	van	Leuken	23-06-1833	Beek en Donk
7	Christiaan		Meulendijks	11-11-1841	Lieshout
8	Johannes	v.d.	Berg	01-05-1839	Beek en Donk
9	Martinus	v.d.	Berg(h)	21-05-1844	Beek en Donk
10	Hendricus	v.d.	Berg	25-06-1849	Beek en Donk
11	Antonius		Panhuijzen	05-03-1838	Beek en Donk
12	Jan Hendrik		Bouman	11-11-1832	Zaltbommel
13	Theodorus		Swinkels	12-04-1842	Veghel
14	Franciscus	v.d.	Kerkhof	24-07-1848	Beek en Donk
15	Gerardus		Lahaije (La Haije)	12-07-1821	Maastricht
16	Joannes	van	Kessel	22-01-1841	Mierlo
17	Cornelis	van	Kessel	24-12-1842	Son
18	Gerardus Hendricus Jacobus	v.d.	Heijden	08-07-1836	Deventer
19	Egen		Oosthoek	23-03-1829	Zaltbommel
20	Bernardus Franciscus		Voituron	28-01-1823	Arnhem
21	Leonardus		Kanters	29-12-1841	Beek en Donk
22	Severinus	v.d.	Putten	29-07-1820	Beek en Donk
23	Cornelis	van	Groeneveld	24-02-1827	Zaltbommel
24	Leonardus	van	Leuken	10-06-1839	Beek en Donk
25	Francis	van	Bragt	08-12-1843	Beek en Donk
26	Antonij/ Antonie	van	Leuken	30-09-1836	Beek en Donk
27	Henri (Hendrik)		Brisko	25-12-1818	Benheuze (B) = Beyne-Heusay
28	Henri		Brisko	28-12-1846	Zaltbommel
29	Wilhelmus	van	Veghel	21-02-1844	Beek en Donk
30	Jan ***		Roest	31-05-1839	St. Michielsgestel
31	Willem	van	Groeneveld	09-01-1833	Zaltbommel
32	Johan		Hendriks	10-12-1848	Gemert
33	Andreas/Andries	van	Kessel	22-12-1840	Aarle-Rixtel
34	Antonius Hubertus		Kortenraij	30-12-1836	Maastricht
35	Johannes	van	Neerven	12-04-1843	Beek en Donk
36	Antonie	van	Neerven	12-10-1829	Beek en Donk
37	Johannes		Roest	13-04-1844	Beek en Donk
38	Bertrand (Bertram)		Stabel	12-09-1820	Gemünd Malsbenden (Pruissen)
39	Adrianus	van	Dijk	22-10-1854	Veghel
40	Jan		Gerrits	12-03-1828	Nijmegen
41	Martinus	van	Lieshout	08-01-1852	Veghel
42	Hendrikus	van	Lieshout	17-05-1847	Veghel
43	Adrianus	van	Neerven	21-04-1845	Beek en Donk
44	Jacobus Johannes		Peperzak	08-10-1852	Kampen
45	Leendert Petrus		Kubiets (Kubis)	27-07-1846	Zaltbommel
46	Johannes	v.d.	Putten	20-01-1855	Beek en Donk
47	Mathias		Stabel	25-03-1842	Malsbende
48	Pieter		Smits	15-09-1845	Veghel
49	Martinus		Smits	25-06-1851	Veghel
50	Johannes		Smits	01-12-1843	St. Michielsgestel
51	Petrus		Baggermans	06-10-1850	Gemert
52	Henricus Wilhelmus	v.d.	Heijden	31-07-1866	Beek en Donk
53	Jan Willem	v.d.	Heijden	17-04-1860	Beek en Donk
54	Martinus	v.d.	Kerkhof	14-11-1852	Vierlingsbeek
55	Johannes	v.d.	Kerkhof	24-10-1851	Beek en Donk
56	Antonius	v.d.	Kerkhof	29-03-1855	Beek en Donk
57	Hendricus	van	Kessel	30-10-1845	Beek en Donk
58	Martinus		Oosthoek	17-10-1859	Beek en Donk
59	Jacobus Adrianus		Smits	03-04-1854	Veghel
60	Carolus	v.d.	Burgt	07-02-1881	Beek en Donk
61	Adrianus		Oosthoek	19-01-1866	Beek en Donk
62	Carolus Joannes Josephus		Gerris	01-11-1861	Helmond
63	Johannes		Lahaije	14-11-1859	Beek en Donk
64	Johannes Antonius	van	Heijnsbergen	11-11-1904	Beek en Donk
65	Antonius Josephus Johan	van	Hout	18-03-1901	Beek en Donk
66	Theodorus Jacobus	van	Hout	14-07-1906	Beek en Donk
67	Arnoldus	v.d.	Kerkhof	09-11-1886	Beek en Donk
68	Wilhelmus		Kouwenberg	02-11-1893	Beek en Donk
69	Martinus	v.d.	Laarschot	27-12-1875	Erp
70	Ludovicus		Slaets	09-04-1871	Beek en Donk
71	Marinus Michaël		Slaets	29-09-1899	Beek en Donk
72	Simon		Vlemmings	11-12-1840	Beek en Donk
73	Theodorus		Vogels	13-08-1905	Beek en Donk
74	Hendricus		Willigendael	18-11-1895	Uden
75	Antonie		Kanters	15-5-1835	Beek en Donk
76	Hendricus		Crooijmans	2-4-1840	Gemert
77	Adrianus		Brugmans	12-7-1821	Zaltbommel
78	Gerardus	van	Neerven	29-4-1848	Beek en Donk
79	Hendrikus	vd	Kruijs	26-1-1850	Beek en Donk
80	Theodorus		Meulendijks	25-8-1844	Lieshout
81	Theodorus Willhelmus		Schriks	22-5-1874	Beek en Donk
82	Johannes		Scheepers	16-7-1880	Lieshout
83	Gijsbertus	van	Erp	6-10-1877	St. Oedenrode

Extra informatie over deze spijkermakers voor zover bekend. De nummers verwijzen naar dezelfde nummers in de tabel hierboven.

1	Getrouwd met Johanna Maria Vogels uit Aarle-Rixtel op 6 mei 1865; Gerardus sterft in Eindhoven op 16 dec 1925, 89 jaar oud
2	zoon van timmerman Martinus en Gijsberdina Swinkels
3	zoon van timmerman Martinus en Gijsberdina Swinkels
4	zoon van timmerman Martinus en Gijsberdina Swinkels
5	Trouwt op 25 mei 1861 met Dorothea Versteegde in Beek en Donk; trouwt op 10 okt. 1863 met Maria van Hout; overlijdt op 15 feb 1872
6	Genaamd Dorus den Band;  getrouwd met Maria Anna Linssen; hij was de eerste gouden jubilaris van de fabriek
7	Genaamd Christje Spoor; spijkermaker in 1866; getrouwd op 27 jan. 1866 in B&D met Antonia van Leuken
8
9	†1 apr 1890; Geertruda v. Wanrooi uit Erp
10
11	Getrouwd met Anna Maria van Duijnhoven; ingeschreven in 1862; vertrekt op 11 apr. 1863 naar Helmond; komt op 8 mei 1865 vanuit Helmond naar B&D en vertrekt op 23 sep. 1865 naar Helmond; komt op 18 nov. 1871 vanuit Helmond naar B&D; zoon van wever Hendricus en Helena van de Laar
12	Nederlands Hervormd; vertrekt op 17 dec. 1864 naar Veghel; hij ging tijdelijk naar Kampen [niet bekend in welk jaar]
13	Ingeschreven in 1866; bevolkingsregister Veghel: komt op 17 mrt. 1866 vanuit Veghel; getrouwd met Paulina Papen uit Oisterwijk
14	Genaamd Frans den Dijkwachter; vrijgezel 13 -20 jaar oud; getrouwd met Antonetta vd Kerkhof uit Vierlingsbeek; zoon van dijkwachter Arnoldus en Johanna van Hoof
15	Weduwnaar van Maria Elisabeth Spee (†12 juli 1849), trouwde op 12 mei 1847 met haar in Maastricht, uit dit huwelijk werd op 10 mrt. 1848 dochter Elisabeth geboren die op 18 juli 1849 in Maastricht sterft; trouwt met Catharina Schoonens op 28 mei 1858 in B&D; overleden op 29 apr 1874
16	Vertrekt op 11 nov. 1867 naar Gemert
17	Vertrekt op 30 mei 1864 naar Veghel
18	Trouwt op 12 nov 1857 in Zaltbommel met Geertrui/Geertruda Brouwers [geboren in Zaltbommel] en in 7 okt. 1878 met Theodora Maria Dierks in Gemert; op 20 okt. 1859 vertrekt hij vanuit Zaltbommel naar  B&D, waar op 31 okt. 1859 zijn dochtertje Wilhelmina sterft, 6 maanden oud; Naam geschreven bij geboorte: Gerhardus Hendrikus van der Heiden
19	Nederlands Gereformeerd; Bevolkingsregister Maastricht: Egen vestigt zich op 5 mrt. 1851 in de Heijdenstraat in Maastricht; Egen is de zoon van Bastiaan en Jenneke Akkermans; trouwt op 14 mei 1858 in B&D met Maria Kanters
20	In 1862 vertrokken uit B&D; geboren op 28 jan. 1823 in Arnhem als zoon van muzikant Bernardus Franciscus en Jacomina Kooij; in 1850 woont hij in de Vogelenzang 264 in Zaltbommel als spijkermaker
21
22	†18 jan. 1872; getrouwd met Wilhelmina Crooijmans; zoon van hoefsmid Peter Severijn en Jenne Maria van Vijfeijken
23	Nederlands Hervormd; zoon van Willem en Johanna Verhoekx; komt in juni 1859 met zijn vrouw in Zaltbommel als spijkermaker en vertrekt op 27 sep. 1860 naar Maastricht; [Bevolkingsregister Gouda: op 18 mei 1860 komt hij in Gouda wonen en vertrekt op 4 juni 1860 naar Zaltbommel?? ]; vertrekt op 15 juni 1862 naar Helmond; werkte vermoedelijk in Maastricht waar dochter Cornelia is geboren in 1851
24	zoon van landbouwer Joseph en Theodora Maria van Daalen
25	zoon van wever Goord en Elisabeth Luijben
26	Getrouwd met Petronella Lammers uit St. Oedenrode; zoon van landbouwer Joseph en Theodora Maria van Daalen
27	Henri verlaat met vrouw, zn Henri en d. Antje op 19 aug. 1853 Zaltbommel en gaat naar B&D; Henri gaat op 1 mei 1856 vanuit B&D naar Zaltbommel waar hij als spijkermaker werkte; de familie woonde daar in de Vogelenzang, en hij verhuisde op 28 mei 1857 naar Kampen ; rond 1860/1861 komt de familie naar B&D de hele familie vertrekt op 21 mei 1867 naar Helmond;
28	Vader Henri is in 1846 in Zaltbommel ketelmaker, volgens de geboorteakte in archief Gelderland
29	Bij de geboorte van Wilhelmus was een van de getuigen Peter van Thiel, timmerman van beroep; zoon van bouwman Johannes en Johanna Maria Verbakel
30	Trouwt op 30 apr. 1864 in B&D met Johanna van Veghel uit Veghel; sterft op 14 aug. 1911, 72 jaar oud
31	Nederlands Hervormd; komt op 8 jan. 1859 in Maastricht vanuit Zaltbommel [bevolkingsregister Maastricht] vertrekt op 15 juni 1862 van B&D naar Maastricht; komt vanuit Veghel in aug. 1879 naar B&D en vertrekt op 13 juli 1880 weer naar Helmond; sterft op 13 juni 1906 in Zaltbommel
32	Vertrekt naar Gemert op 17 sep. 1870
33	Zoon van Petronella en Antonie; sterft op 1 sep. 1912 in B&D
34	Komt op 7 mei vanuit Maastricht naar Helmond; komt op 20 sep. 1869 vanuit Helmond naar B&D en vertrekt op 23 nov. 1869 naar Maastricht; vertrekt op 17 aug. 1870 vanuit Maastricht naar Helmond; de familie heeft ook nog 'n tijd in Pruisen gewoond: op 12 dec. 1872 komen zij vanuit Huizel [Hoisl??] naar Helmond
35	Trouwt op 9 mei 1868 in B&D met Maria Smits uit St. Michielsgestel
36	Trouwt op 14 juni 1862 in Stiphout met Peternel [Petronella Scheepers uit Helmond]
37	† 14 dec 1907; getrouwd met Maria vd Putten
38	Komt op 30 mrt. 1870 vanuit Maastricht naar hier; vertrekt naar Helmond op 6 juni 1873
39	Komt op 16 jan. 1877 vanuit Veghel naar B&D en vertrekt weer naar Veghel op 21 mrt 1877
40	Woont in 1864 al in B&D, is getrouwd met Henrica van Oort uit Rheden; komt op 4 okt. 1872 naar B&D vanuit  Helmond en vertrekt weer op 6 juni 1873 naar Helmond;
41	Komt vanuit Veghel op 27 juni 1872 naar B&D en vertrekt weer naar Veghel op 26 mrt. 1873
42	Komt op 8 nov 1875 vanuit Helmond naar B&D en vertrekt weer op 9 apr. 1876 naar Helmond
43	Vertrekt naar Helmond op 6 nov. 1882
44	J.J. is in de kost; komt vanuit Nijmegen op 6 aug. 1875 naar Beek en Donk [Bevolkingsregister Nijmegen]  en vertrekt naar Helmond op 21 okt. 1875.  Bevolkingsregister Nijmegen: op 4 sep. 1876 komt hij vanuit Helmond naar Nijmegen en op 3 nov. 1876 vertrekt hij weer naar Harderwijk
45	in dienst; vertrekt naar Den Bosch op 15 apr. 1872; †6 aug. 1891 in Helmond; trouwde op 13 okt. 1875 met Wilhelmina van Riet in Helmond
46	Getrouwd met Johanna Maria Vervullens uit Gemert; †15 feb 1890
47
48	Spijkermaker in 1872; †16 juli 1918; Nicola v.d. Heijden uit Gemert
49	Getrouwd met Maria Bartels uit Helmond; komt vanuit Helmond op 1 juli 1875 naar B&D en vertrekt op 28 juni 1876 weer naar Helmond; komt op 18 jan. 1878 vanuit Veghel naar B&D en vertrekt op 6 mrt. 1882 weer naar Helmond
50	Volgens de huwelijksakte is hij geboren op 1 dec. 1843 en niet 1 juli 1843; trouwt als arbeider op 20 jan. 1876 in B&D met Hendrina Gruijters uit A-R, die ook in B&D woont en werkt als dienstmeid; vertrekt op 8 jun 1899 naar Helmond
51	Vertrekt naar Lieshout op 30 juni 1884
52	Getrouwd met Hendrica Perieau ook genaamd Schoenmakers uit B&D;  zoon van Gerardus Hendricus Jacobus (geboren in Deventer) en Theodora Maria Dierks (geboren in Gemert)
53	Spijkermaker in 1884; zoon van Gerardus Hendricus Jacobus; getrouwd met Johanna Vervullens uit Gemert;† 30 jan. 1885
54	Spijkermaker in 1880; getrouwd met Martina Giebels uit A-R;  †12 okt 1982
55
56
57
58	Martinus trouwt op 4 juni 1888 met Johanna Maria Daniels die al in B&D woont
59	Spijkermaker in 1879; getrouwd met Johanna v.d. Kerkhof uit B&D
60	Vertrekt op 19 jan. 1906 naar Aarle-Rixtel; komt naar B&D op 2 aug. 1912 vanuit Aarle-Rixtel; vertrekt op 8 apr. 1919 naar Heerlen en is op 28 apr. weer terug om op 9 mei 1923 naar A-R te vertrekken
61
62	Komt per 1 juli 1914 vanuit Helmond en vertrekt op 30 apr. 1915 naar  Helmond
63	Zoon van Gerardus en Catharina Schoonens
64	leerling draadnagelmaker
65
66
67
68	Komt op 21 feb. 1921 vanuit A-R naar B&D; en vertrekt op 9 dec. 1922 naar Haarlem
69	Woont eerder al in B&D (zie geboorte Maria in 1914); komt vanuit Haarlem op 15 feb. 1923 naar B&D
70
71	Zoon van Ludovicus
72	Spijkermaker in 1894; getrouwd met Geertruda Burghouts uit Gestel;  †8 juni 1905; zoon van Johannes [40 jaar, hoefsmid in het jaar 1840] en Maria van Dinther
73
74	Komt vanuit Aarle-Rixtel op 2 juli 1921 naar B&D
75	spijkermaker in 1860; getrouwd met Wilhelmina v. Neerven
76	spijkermaker in 1866; getrouwd met Ardina Roest uit St. Michielsgestel
77	spijkermaker in 1866; getrouwd met Anna Maria Raijmakers uit Veghel; Adrianus sterft in Veghel op 13 mrt. 1891
78	Bevolkingsregister Zaltbommel: op 4 apr. 1868 komt hij vanuit Beek en Donk naar Zaltbommel wonen en op 4 nov. 1868 vertrekt hij vanuit Zaltbommel weer naar Beek en Donk; getrouwd met Berdina Meulders uit Gemert
79	spijkermaker in 1882; getrouwd met Johanna Lammers uit St. Oedenrode
80	Genaamd Dorus Spoor; spijkermaker in 1895; getrouwd met Wilhelmina Bevers uit Boekel
81	spijkermaker in 1904; getrouwd met Antonia v. Kessel uit B&D
82	spijkermaker in 1905; getrouwd met Diana Kouwenberg uit Gemert op 25 apr. 1904 in B&D
83	spijkermaker in 1912; getrouwd met Cornelia v.d. Burgt uit B&D

 

*** Er is ook een broer Johannes, ook spijkermaker, die 2x getrouwd is, met Petronella v.d. Putten en de tweede keer met Wilhelmina Kouwenberg. Deze Johannes is geboren in Beek en Donk op 13 april 1844.

 

 

 

Literatuur en bronnen

Herman van Thiel (1966), Historische ontwikkeling van het spijkermakersbedrijf “Piet van Thiel” te Beek en Donk 1842-1966

Félix, MLG van Thiel, “Rond Willem van Thiel (1789-1840) en hoeve “D’Ooievaarsnest”

A. van Neerven, “In vroeger Dagen”

RHCe, Eindhoven, Archieven van de gemeente Beek en Donk, Bevolkingsregisters en geboorte- en overlijdensaktes

BHIC, Den Bosch, Provinciaal Bestuur 1814-1920, toegangsnummer 17, Gemeentelijke Jaarverslagen Beek en Donk, inventarisnummers 8684-8686

BHIC, Den Bosch, Rechtbank in Eindhoven, toegangsnummer 25, inventarisnummer 23, rechtszaak tegen Van Thiel

Arthur van Thiel, scans van het zakboekje van Piet van Thiel uit het jaar 1856

---

[1] Gegevens uit het Gemeentelijk Jaarverslag

[2]D’n Tesnuzzik, jaargang 22 nummer 1, artikel “Zowel gast als werknemer”, auteur Frans Leenders

[3] Zoon van Paul, kleinzoon van Piet, achterkleinzoon van Janus en achterachterkleinzoon van Piet van Thiel